شخصیت خود شیفته

74 / 100

خود شیفته‌ها در اطراف ما

خیلی کار سختی نیست که افراد دارای شخصیت خود شیفته را در اطراف خود تشخیص دهیم کسانی‌ که دائما در باره خودشان صحبت می‌کنند، حس باشکوهی از مهم بودن دارند . دست آوردهایشان بیشتر از آنچه هست بزرگ نمایی می‌کنند .و خیلی به اطرافیان خود اهمیت نمی‌دهند و همدلی ندارند. افرادی که عمیقا فکر می‌کنند خاص و منحصر به فرد هستند و دیگران باید به ‌گونه‌ای ویژه با آنها برخورد کنند.

معمولا نوچه پرورند و همیشه افراد ضعیف و وابسته را دور بر خورد جمع می‌کنند و با یک ژست یتیم نوازی که گویا از سر لطف این افراد زیر بال و پر خود گرفته اند آنها را در راستای رسیدن به مقصود خود استثمار می‌کنند.

اما آیا هر احساس مهم بودن و یا ارزش گذاشتن به خود خودشیفتگی است؟ هرگاه کسی درباره خودش صحبت کرد و یا از دستاوردهایش گفت او خود شیفته است ؟

شخصیت خود شیفتهچه کسی خودشیفته است؟

مشخصه اصلی و بارز افراد خود شیفته (narcissistic) اینست که به شکلی خود بزرگ ‌بینانه  فکر می‌کنند که فرد بسیار مهمی هستند و از جهتی نظیر ندارند . اما در پشت این احساسات، عزت نفس شکننده ای دارند و حتی نسبت به انتقادهای جزئی هم شکننده و آسیب‌پذیرند . اما به طور کلی اختلال شخصیت خودشیفته به کسی اطلاق می‌شود که الگوی نافذ خود بزرگ بینی، نیاز به تحسین، فقدان همدلی که از اوایل بزرگسالی نمایان می شود و با پنج مورد یا بیشتر از موارد زیر مشخص می شود .

  • احساس خود بزرگ بینی به صورت مهم پنداشتن خود (اغراق در دستاوردها و استعداد های خود . انتظار تحسین و تشویق بدون  انجام کار خاصی)
  • با خیال پردازی در زمینه موفقیت های بی حدوحصر، قدرت، هوش و استعداد،زیبایی،یا عشق ایده آل اشتغال ذهنی دارد.
  • معتقد است که که خاص و بی همتاست . فقط افراد (یا موسسات) خاص یا عالی رتبه قادر به درک وی هستند و بایستی تنها با آنها ارتباط داشته باشد .
  • نیاز مفرط به تحسین دارد
  • وجود احساس محق بودن (یعنی، به شکل نا معقولی انتظار داشته باشد برخوردی بسیار مطلوب با وی صورت گیرد یا افراد بی چون و چرا تسلیم خواسته هایش شوند).
  • فقدان همدلی : تمایلی برای درک یا شناخت احساسات و نیاز های دیگران ندارد.
  • اغلب به دیگران حسادت می ورزد یا معتقد است دیگران به وی حسادت می کنند.
  • رفتارهایش را با نگرشهای پرنخوت و مبتکرانه نشان میدهند.

این افراد از آنجایی که کسی را قبول ندارند و برای کسی ارزش قائل نیستند مدام باید با عواقب تصمیماتشان مواجه شوند . آنها هرگز پیری را تاب نمیاورند،چون زیبایی، قدرت، و مزایای جوانی برایشان مهم است و آنها دودستی به این چیزها چسبیده اند به همین دلیل در برابر بحران های میانسالی آسیب پذیر ترند .

رابطه با یک شخصیت خود شیفته

رابطه با یک فرد خودشیفته چیزی شبیه به گیر کردن در یک بن بست است که لاجرم دیر یا زود باید از آن برگردید و از نو شروع کنید و در ارتباط بودن با یک خودشیفته به این صورت است که شما همیشه در حال سرویس دادن هستید و او همیشه در حال گرفتن . و این چرخه هرگز برعکس نمی شود . یک فرد خودشیفته به ظاهر به صحبت های شما گوش می دهد ولی درواقع به دنبال فرصتی برای صحبت کردن درباره خودشان و مسائل خودشان هستند .

افراد خودشیفته در روابطشان به شدت استثمارگرند و به نوعی دنبال نوچه و زیر دست می‌گردند به همین دلیل معمولا با هوشمندی افراد ضعیف از نظر روانی و اعتماد به نفس را انتخاب می کنند. افرادی که ترس از طرد شدن دارند و برای نگه داشتن افراد در ر وابط حاضرند باج به دهند به راحتی در دام این افراد می افتند . یک خودشیفته هرگز عاشق نمی شود او برای نیل به اهدافش و برای اینکه همیشه کسی را در کنار خود داشته باشد تا میل به تحسینش را ارضا کند در ارتباط با شما می ماند شاید برای راضی کردن شما وعده هایی بدهد ولی هرگز عملی نمی‌شود .

در ارتباط بایک فرد خودشیفته همیشه باید بدانید خواسته شما مهم نیست و شما تا زمانی که در راستای هدف فرد باشید مهم هستید . شما در سایه‌ی دیگری دیده می‌شوید .

 

نظریه ها و درمان خودشیفتگی :

فروید معتقد بود که فرد در ابتدای تولد تماماً لیبیدوست و از تمام بدن خود کسب لذت می کند.  او معتقد بود نوزاد خود را مرکز همه چیز تصور می کند. بین خود و محیطش تمایزی قائل نیست . خود شیفتگی اولیه زمانی اتفاق می‌افتد که اولین فاصله، اولین خلاء را کودک بین خود و دنیای بیرون احساس می‌کند و می‌فهمد که او تنها نیست . و تنها او نیست که اهمیت دارد. دیگرانی هستند و مادر فقط در خدمت او نیست.

از دیدگاه تحلیل رفتار متقابل همه ما مدتی پس از تولد یکی از چهار وضعیت اصلی را برای خود اتخاذ می‌کنیم. (من خوبم تو خوبی، من خوبم تو بدی، من بدم تو خوبی، من بدم تو بدی). یافته های حاکی از آن است که شخصیت خود شیفته در سالهای نخستین و در برخورد با اطرافیان و محیط موقعیتی را که اتخاذ می‌کند موقعیت (من خوبم،تو بدی ) هست. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که این من خوب هستم تو بد هستی یک مکانیزم دفاعی است و کاذب است . و پشت این من خوب هستم درواقع یک منِ بد وجود دارد که روان فرد تاب توان تحمل و پذیرشش را نداشته ‌است به همین دلیل آن‌را پس زده و در پشت نقاب من خوب هستم و دیگران بد هستند خود را پنهان می‌کند . دقیقا به همین دلیل است که افراد خود شیفته عزت نفس شکننده‌ای دارند و تاب تحمل شنیدن هیچ انتقادی را ندارند . این افراد غالبا تمام خصوصیاتی که در خودشان هست و برایشان آزار دهنده است و یا یادآور تحقیر های کودکیشان است را به دیگران نسبت می‌دهند.

شخصیت افراد خودشیفته چگونه است؟

خود شیفتگی به عنوان یک اختلال جز اختلالات شخصیت محسوب می‌شود . ویژگی اصلی و بارز اختلالات شخصیت این است که  نشانه‌ها و خصوصیات این اختلال کل طول عمر فرد وجود داشته ‌است و فرد با آن زنگی کرده است. درواقع این نشانه ها با او درآمیخته و جزئی پایدار از شخصیت فرد هستند . تغییر دادن این افراد حتی به فرض اینکه خودشان تمایل داشته باشند زمان بر است. فردی که اختلال شخصیت خودشیفته دارد به هیچ وجه گمان نمی‌کند و نمی‌پذیرد که مشکل دارد و یا بیمار است از این رو هرگز به درمانگر مراجعه نمی ‌‍کند بر فرض رجوع برای این به درمانگر مراجعه می‌کند تا حقانیت خود را ثابت کند . روانکاوی از بهترین رویکردهایی است که می‌تواند برای درمان این افراد استفاده کرد . درمان برای یک اختلال شخصیت به معنی تعدیل ویژگی هایی است که در او می‌بینید نه تغییر کامل و حذف آن . درمانگر یک اختلال شخصیت خودشیفته باید با تجربه و آگاه باشد چون این افراد توانایی بالایی در فریب دادن و اغوا کردن درمانگر خود دارند .

چگونه با یک فرد خودشیفته رفتار کنیم ؟ شخصیت خود شیفته

ارتباط با یک فرد خودشیفته چه به عنوان همکار و چه به عنوان شریک عاطفی کار سختی است . چه بسا زندگی کردن با آنها دشوارتر هم باشد . به هر روی تکنیک هایی هم هست که می‌توان با انجام دادن آنها ارتباط با این افراد را اندکی آسان‌تر کرد.

  • هرگز در تلاش برای نشان دادن واقعیت آنچه هستند، به این افراد نباشید . دنیای این افراد تماماً با تخیلاتشان در باب مهم بودنشان پرشده است . شما نمی‌توانید . واقعیت را برای آنها تغییر دهید .
  • وارد بازی سرزنش گری با او قربانی نشوید چون یا طرد خواهید شد و یا مجبور به سرویس دادن به این افراد می‌شوید .
  • تلاش کنید تا اندکی دنیایشان را درک کنید  و آنها را بپذیرید و محدودیتهای عاطفی و احساسیشان را قبول کنید.
  • فرد خودشیفته کودکی آزرده و طرد شده دارد نوازش دادن‌های به موقع و به اندازه به این کودک، از ایرادگیری مداوم آنها از شما می‌کاهد و موجب می شود به شما اعتماد کنند.
  • فرد خود شیفته از ابراز ناتوانی و بیان احساسات واقعی‌اش می‌هراسد چون نمی خواهد دیگران ضعف او را ببینند مهم‌تر از همه نمی‌خواهد خودش آنها را ببیند اگر به شما اعتماد کند و با شما راحت باشد می‌تواند شرایطی فراهم شود تا احساسات واقعی‌شان را با شما درمیان گذارند.
  • اگر خواسته ای از او دارید باید آن را طوری مطرح کنید که احساس کنند در آن نفعی برایشان هست و آنها هم از این خواسته سود می‌برند در این صورت این افراد به خواسته شما تن خواهند داد.
  • سعی کنید شنونده خوبی برای او باشید بیش از هرچیز این افراد نیازمند توجه شما هستند .

خدمات مشاوره فردی سرو می تواند راهنمایی های لازم برای درمان این نوع شخصیت را اختیار شما قرار دهد.

منابع :

خلاصه روانپزشکی کاپلان سادوک

www.psychologytoday.com

 

نوشته : بی‌تا زرین پناه

 

روانشناسی بالینیروانشناسی شخصیت

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد!