نویسنده: محمد بداقی

ذهنیت ایده‌پرداز

 

تصور کنید شما یک دختر کوچولوی چهارساله دارید (اگر در واقعیت دارید که خوش به حالتان!)،  یک روز برای برداشتن او از مهدکودک، از محل کار خود مرخصی گرفته‌اید. البته اگر از صاحبان مشاغل هستید، برای شما کار سختی نخواهد بود. همین‌که دخترتان سوار خودرو می‌شود، از او دربارۀ روزش سؤال می‌کنید. در گفت‌وگوها متوجه می‌شوید که جعبۀ مداد رنگی که به‌تاز‌گی برایش خریده بودید را به یکی از هم‌کلاسی‌هایش که امروز دیر کرده بوده است و وسایلش ناقص بوده، بخشیده است. برخورد شما چیست؟

حالا وقت شکل‌دادن به شخصیت اوست…

موقعیتی را در نظر بگیرید که او در حال ساختن یک جورچین به عبارتی آشناتر پازل ۱۰ در ۱۵ سانتی‌متری است. بعد از یک ساعت‌و‌نیم تلاش و تکاپو موفق می‌شود و جورچین را تکمیل می‌کند. قطعاً شما او را تشویق خواهید کرد؛ اما چطور؟!

اگر برای تشویق او از عباراتی چون «آفرین فرزند باهوشم!»، «تو نابغه‌ای!»، یا «تو بسیار باذکاوت هستی!» استفاده می‌کنید، درواقع به او آسیب می‌رسانید؛ زیرا نه‌تنها متغیر «هوش» با تشویق و تحسین رشد نمی‌کند و تقویت نمی‌شود، بلکه شما به او القا نموده‌اید که براساس توانایی‌های ذاتی‌اش موفقیت کسب می‌کند؛ اما متغیر «پشتکار و تلاش»…

جای خالی تلاش و پشتکار در نسل اخیر به‌شدت احساس می‌شود که تنها یک دلیل دارد: تقویت‌نشدن آن توسط والدین و آموزگاران در دوران کودکی. با توجه به تشویق و تحسین‌ها و یا تنبیه‌های والدین، رفتار یا نگرشی در فرزندشان شکل می‌گیرد. تابه‌حال فکر کرده‌اید که چقدر در ساختن «ذهنیت تلاش» در فرزندتان موفق بوده‌اید؟ یا حتی اقدامی برایش انجام داده باشید؟

شاید نیاز به یک بازنگری در مورد نحوۀ برخورد با موفقیت‌های کودک‌مان باشد تا ناخواسته به آن‌ها و آینده‌شان خیانت نکنیم…

چرا روی موضوع ذهنیت فرزندان تأکید داریم؟

چرا به افراد با ذهنیت «خلاق» و «ایده‌پرداز» در هر جامعه‌ای نیاز است؟

اهمیت حضور این افراد در اقتصاد و صنعت یک جامعه چیست؟

اگر مروری بر گذشته داشته باشیم و بخواهیم آن را با امروز مقایسه کنیم، درمی‌یابیم که دیگر صنعت و تجارت تک‌محصولی دهه‌های پنجاه و شصت شمسی جایی در جهان ندارد. دیگر فقط یک کارخانه برای چیپس، پفک، شامپو و صابون و خیلی محصولات دیگر وجود ندارد. حتی دیگر کپی‌کاری هم‌ جایی در صنعت ندارد. تنها چیزی که یک مجموعه صنعتی را در مسیر رشد و رقابت قرار می‌دهد، ایده‌پردازی و نوآوری است. تمام بِرَندهای تجاری موفق دنیا و حتی بِرَندهای موفق و روبه‌رشد داخلی، مثالی از همین موضوع هستند.

در طول تاریخ، انواع ‌حوزه‌های مرتبط با صنعت و نیروی انسانی همواره در تلاش بودند تا با اضافه‌کردن یک ویژگی خاص به مجموعه و یا یک مهارت خاص به افراد مجموعه، از رقبای بازار فاصله بگیرند. بعضی از راه و روش‌ها موفق بوده‌اند و بعضی خیر. طبیعتاً روش‌های موفق در آینده به شاخه جدیدی از علم تبدیل شدند تا گسترش یابند و در تمام امور ممکن، مورد استفاده قرار گیرند.

یکی از این راهکارهای پیشنهادی که می‌توان سرآغاز آن را در ماه آوریل سال ۱۹۵۱ میلادی در آزمایشگاه، روان‌شناسی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی دانست. تحلیل عوامل فکر خلاق، یا به زبانی ساده‌تر «خلاقیت» بود. ورود خلاقیت به صنعت، حدوداً از دهۀ هشتاد میلادی با سخنرانی «الوین

تافلر» و سرآغاز موج سوم اقتصاد مبتنی بر دانایی همراه بود. جایی که ملاک‌ها و ارزش‌ها، از دارایی مادی و وسعت#قضاوت

#کارخانه‌ها جای خود را به دانش و ایده‌پردازی موفق یک مجموعه داد. رقابت، یعنی کدام مجموعه، ایده‌های قابل‌اجرای بیشتری تولید کرده است. نیاز به ذهن‌های خلاق و ایده‌پرداز در صنعت و تجارت ازاینجا شروع شد.

اگر تحصیل‌کردۀ رشته‌های مرتبط با صنعت هستید و یا جویای شغل در همین شاخه، پیشنهاد ما به شما، به‌عنوان بخشی از جامعۀ روان‌شناسی صنعتی-سازمانی، این است که در پرورش ذهنیتِ ایده‌پرداز و خلاقیت خود تلاش کنید. در ابتدا شما نیاز دارید که اطلاعات عمومی خود در صنعت را افزایش دهید. دانستن زیاد و آشنایی با محصولات و روش‌ها، به شما زمینۀ ذهنیِ گسترده‌تری می‌دهد که پیش‌نیاز «خلاقیت» است؛ زیرا گاهی‌اوقات محصولات جدید و نوآورانه، صرفاً از تلفیق دو یا چند محصول موجود ایجاد می‌شوند.

البته که راهکارهای عمومی پرورش خلاقیت فراوان هستند و طبعاً تأثیرگذار، اما تأکید ما بر روی تجارت و صنعت است.

اما اگر شما یکی از صاحبان مشاغل صنعتی هستید، پیشنهاد روان‌شناسی صنعتی-سازمانی برایتان این است که ذهنیت ایده‌پردازی را یکی از اصلی‌ترین ملاک‌هایتان در انتخاب افراد مجموعه در نظر بگیرید؛ زیرا آن‌ها هستند که در مسیر رقابت بازار، شما را متمایز کرده و به‌پیش خواهند برد. سؤال این است که چگونه؟

سرآغاز روان‌شناسی صنعتی_سازمانی، از جداکردن سربازهای تازه‌برگشته از جنگ جهانی دوم برای یافتن شغل مناسب بود. امروزه این علم، روش‌ها و ابزار دقیق و پیشرفته‌ای چون آزمون‌ها در اختیار اجتماع قرار داده که بتوانند ویژگی‌های مختلفی از جمله ایده‌پردازبودن را تشخیص دهند.

البته همیشه هم نیازی به استخدام افراد جدید برای افزایش خلاقیت مجموعه نیست. روش‌هایی هم هستند که می‌توانند ایده‌پردازی کارمندانمان را متبلور کنند. «طوفان ذهن» یا «بارش افکار» یکی از بهترین و پرکاربردترین روش‌ها است. کارمندان را در یک جلسه گرد هم آورید؛ از آن‌ها بخواهید دربارۀ همه‌چیز ایده و نظر بدهند. تمام نظرها را یادداشت کنید، بدون هیچ‌گونه ارزیابی و قضاوت. سپس ایده‌ها را بررسی کنید، بهترین‌ها را انتخاب کرده و صاحب هر ایده را مسئول اجرای آن کنید. برایش پاداش منوط به نتیجه در نظر بگیرید.

در آخر می‌توانید در یک بازۀ زمانی سه‌ماهه، رفتار سازمانیِ اعضا، دست‌یابی به اهداف و چشم‌اندازهای مجموعه و اجرایی‌شدن ایده‌های کارمندان را مورد ارزیابی قرار دهید تا دستتان بیاید آیا قبل و بعد از تبادل ایده تفاوت‌هایی در مجموعه‌تان احساس می‌شود یا خیر؟

 

 

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد!