نویسنده: تندیس احمدوند

 

روایت‌درمانی چیست؟ 

روایت‌درمانی یک شکلی دیگر از تراپی یا درمان است که فرد را از مشکلش جدا می‌بیند . روایت‌درمانی در افراد این انگیزه را تقویت و تشویق می‌کند که برای کم کردن و به حداقل رساندن مشکلات و تاثیرات آنها بر زندگی‌شان به مهارت‌ها و توانایی‌های خودشان تکیه کنند.

در طول زندگی ما انسان‌ها, تجربیات شخصی ما تبدیل به داستان‌های شخصی‌مان می‌شوند. ما به این داستان‌ها معنا می‌بخشیم و در مقابل این داستان‌ها هم هویت ما را می‌سازند. این داستان‌ها دارای قدرت هستند در نتیجه روایت‌درمانی از قدرت داستان‌ها استفاده می‌کند و به ما کمک می‌کند تا بتوانیم هدف زندگی خود را کشف کنیم. مهم‌ترین چیز در این فرآیند این است که ما متوجه شویم و بپذیریم که همه ما نقش “راوی” را در داستان‌های خود داریم.

روایت‌درمانی توسط “مایکل وایت” و “دیوید اپستون” در میانه‌های دهه هشتاد میلادی بنیان نهاده شد. مبانی و اصول اولیه آن‌ها برای خلق این رویکرد اینگونه بود که روایت‌درمانی یک نوع نگاه یا رویکردی است که مبتنی بر مشارکت مشاور و مراجع است, بر توانمندسازی تاکید دارد و از آسیب شناسی و برچسب زدن به افراد فاصله می‌گیرد.

روایت‌درمانی درواقع یادآوری می‌کند که انسان‌ها دارای مهارت‌ها و تجربیاتی هستند و نقش راهنمای تغییر در زندگی خود را ایفا می‌کنند. به زبان ساده‌تر, ما خودمان می‌توانیم تغییر را ایجاد کنیم, البته ابتدا باید علت و چگونگی این تغییرات را به صورت هدفمند با راهنمایی یک روایت‌درمان‌گر کشف کنیم.

روایت‌درمانی افراد را از مشکلات‌شان جدا می‌کند. یعنی مشکل را چیزی درونی و در وجود فرد نمی‌بیند. در نتیجه درمان‌گران به این طریق می‌توانند کمک کنند تا افراد مسائل مهم و حساس را بیرونی‌سازی کنند. عینی‌کردن یک مشکل, می‌تواند باعث کاهش مقاومت و مکانیسم‌های دفاعی افراد بشود و این امکان را به آن‌ها می‌دهد تا بتوانند راحت‌تر و موثرتر مشکل و مسائل‌شان را شناسایی کنند.

درمان‌گران روایت‌درمانی بر این باور هستند که بیان داستان یک شخص, به نوعی اقدام و قدم برداشتن در جهت تغییر است. پروسه و مسیری که یک درمان‌گر طی می‌کند ممکن است شامل این موارد باشد:

  • به مردم کمک کنند مشکلات را چطور عینی سازی کنند.
  • مشکلات را در یک چارچوب و بافت بزرگ‌تر فرهنگی- اجتماعی قرار دهند.
  • آموزش دهند چگونه فضایی برای داستان‌های دیگر ایجاد کنند.

اهداف روایت درمانی:

روایت‌درمانی به دنبال تغییر دادن فرد در درمان نیست. درمقابل, به دنبال این است که اثرات مشکل را تغییر بدهد. هدف‌اش این است که بین فرد و مسئله‌اش فاصله ایجاد کند و فضایی به وجود بیاورد. این روش باعث می‌شود ما بتوانیم به وضوح ببینیم که چگونه یک امر مشخصی به فرد آسیب می‌رساند یا برعکس.

برای مثال: استرس پس از سانحه می‌تواند به عنوان یک مکانیزم دفاعی عمل کند. این مکانیزم می تواند به یک فردی کمک کند تا خودش را در مقابل احساسات سخت و به هم ریخته مربوط به یک حادثه‌ای حفظ کند. اما در عین حال می‌تواند باعث علائم جدیدی مثل اضطراب هم بشود. روایت‌درمانی در اینجا کمک می‌کند که فرد مسئله‌اش را بیرونی‌سازی کند و این بیرونی‌سازی می‌تواند در نهایت بر فرد در جهت تغییر مثبت و رشد تاثیر داشته باشد.

روایت درمانی هم چنین کمک می‌کند تا افراد مشکلات خود را در یک بافت و چارچوب متفاوتی اعم از: سیاسی, اقتصادی و فرهنگی ببینند. این نوع‌نگاه می‌تواند بر نگاه ما به خودمان و داستان‌هایمان اثر بگذارد.

 

 

کاربرد روایت درمانی:

روایت‌درمانی در درمان‌های فردی, زوج‌ها و خانواده کاربرد دارد. تکنیک بیرونی‌سازی مشکلات در درمان‌های مربوط به خانواده و زوج‌‌ها, باعث تعاملات مثبت افراد با هم می‌شود. علاوه بر این می‌تواند برای ارتباطات منفی افراد با همدیگر معنا و مفهومی پیدا کند و آن را قابل پذیرش‌تر کند. عینی‌کردن مشکلات به اعضای خانواده و زوج‌ها کمک می‌کند تا ارتباطی دوباره با همدیگر بگیرند و به قلب رابطه نگاهی عمیق‌تر بیندازند و در نهایت متوجه شوند که چگونه مشکلات توانسته رابطه‌شان را به چالش بکشاند.

خلاصه کلام:

روایت‌درمانی رویکرد درمانی نسبتا جوانی است که شما را توانمند می‌داند.  قدرت تغییر را در شما می‌بیند و کمک می‌کند تا شما هم با فاصله گرفتن و جدا کردن خودتان از مشکلات, قدرت وجودی خود را کشف کنید.

 

 

 

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد!